ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਡੈਸਕ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 16.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਮੂਨੀਆ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ, ਭਾਰਤ ਇਸ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਨਮੂਨੀਆ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਸਾਲ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 129,000 ਬੱਚੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਟੀਕਾਕਰਨ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ, ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ, ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਫਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਸਧਾਰਨ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਮੂਨੀਆ ਲਈ ਕੋਈ ਟੀਕਾ ਉਪਲਬਧ ਹੈ?
ਯਸ਼ੋਦਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਲਮੋਨੋਲੋਜੀ ਡਾ. ਵੀ. ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਮਾਤੁਰੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਂ, ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮੂਨੀਆ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਟੀਕੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਜਨਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਟੀਕਾ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਮੂਨੀਆ (ਜੋ ਵਾਇਰਸ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ) ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਨਮੂਨੀਆ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਟੀਕੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਡਾ. ਵੀ. ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਮਾਤੁਰੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਮੂਨੋਕੋਕਲ ਟੀਕਾ, ਜੋ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਨਮੂਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਹੋਰ ਖੁਰਾਕਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੂਸਟਰ ਖੁਰਾਕ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ‘Hib’ ਟੀਕਾ, ਜੋ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਿਸ਼ਰਨ ਟੀਕੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਵੀ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਬਾਲ ਰੋਗ ਵਿਗਿਆਨੀ ਤੁਹਾਡੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸ਼ਡਿਊਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਖਾਸ ਤਾਰੀਖਾਂ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਵੇਗਾ।
ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੀਕਿਆਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੀਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਅਵਿਕਸਤ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਲਾਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਇਮਿਊਨਟੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਮੂਨੀਆ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ; ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹੋਰ ਉਪਯੋਗੀ ਟੀਕੇ
ਡਾ. ਵੀ. ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਮਾਤੁਰੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ “ਖਸਰਾ ਅਤੇ ਪਰਟੂਸਿਸ ਟੀਕੇ ਇਹਨਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਮੂਨੀਆ ਹੋਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫਲੂ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਚੇ ਲਈ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।”
ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨੁਕਤੇ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਟੀਕਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਟੀਕਾਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਮੂਨੀਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ, ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਫਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰੱਖਣਾ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਾਰਡ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਆਪਣੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸ਼ਡਿਊਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ
ਡਾ. ਵੀ. ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਮਾਤੁਰੂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, “ਟੀਕੇ ਬਚਾਅ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲਾਈਨ ਹਨ। ਨਮੂਨੀਆ ਅਤੇ ਹਿਬ ਟੀਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਮੂਨੀਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਲਾਨਾ ਫਲੂ ਟੀਕਾ (ਜਿਸਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਅਤੇ ਖਸਰਾ ਅਤੇ ਪਰਟੂਸਿਸ ਟੀਕੇ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਖੁਰਾਕ ਖੁੰਝਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਰੋਗ ਵਿਗਿਆਨੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਰਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ।”
ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਧਾਓ
- ਜੇਕਰ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਓ।
- ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਠੋਸ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਘਰੇਲੂ ਭੋਜਨ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਾਲਾਂ, ਅੰਡੇ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਫਲ।
- ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਹਰ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ
ਧੂੰਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿਗਰਟ ਨਾ ਪੀਓ। ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਾਦਾਰ ਜਗ੍ਹਾ ਚੁਣੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਗੋਬਰ ਦੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਧੋਣਾ ਸਿਖਾਓ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕੂਹਣੀ ਵਿੱਚ ਖੰਘਣਾ ਸਿਖਾਓ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਗਰਮ ਰੱਖੋ, ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।
ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ
ਜੇਕਰ ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਫਲੂ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈਣ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀ, ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖੰਘ ਦੀ ਦਵਾਈ ਨਾ ਲਓ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।
ਤੁਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਮੂਨੀਆ ਅਤੇ ਆਮ ਜ਼ੁਕਾਮ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਫਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਹੈ – ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੱਕ ਅਤੇ ਗਲੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਮੂਨੀਆ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਨਮੂਨੀਆ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ੁਕਾਮ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਨੱਕ ਵਗਣਾ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਛਿੱਕਣਾ
- ਹਲਕੀ ਖੰਘ ਜਾਂ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼
- ਹਲਕਾ ਬੁਖਾਰ, ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਬੁਖਾਰ ਨਹੀਂ
- ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਜੋ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਂਦਾ ਹੈ
- ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜ਼ੁਕਾਮ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਮੂਨੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?
- ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਔਖੇ ਸਾਹ ਲੈਣਾ, ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਵੀ
- ਪਸਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਚਮੜੀ ਦਾ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣਾ
- ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਘਰਘਰਾਹਟ ਜਾਂ ਅਜੀਬ ਆਵਾਜ਼ਾਂ
- ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਜੋ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
- ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀ ਖੰਘ, ਕਈ ਵਾਰ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ
- ਬੱਚਾ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਸੁਸਤ ਜਾਂ ਚਿੜਚਿੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
- ਬੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨੀਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ – ਇਹ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈ
ਇੱਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਆਦਤ
ਡਾ. ਵੀ. ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਮਾਤੁਰੂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਸ਼ਾਂਤ ਜਾਂ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਉਤਾਰ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੋ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਮੂਨੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ ਘੱਟ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾ ਸਕਦੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।
(Disclaimer: ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਸਿਰਫ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸੁਝਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।)