ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀਕਐਂਡ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦਕਿ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਆਦਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਵੀਕਐਂਡ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਦਿਨ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ ਪਰ ਵੀਕਐਂਡ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਦਿਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਸਰੀਰ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਕੋਈ ਕੈਲੰਡਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਸਰੀਰ ਦਿਨਾਂ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਿਹਤ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਭਾਵ ਸਰੀਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਖਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਵੀਕਐਂਡ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਸਰੀਰ ਲਈ ਓਨਾ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ।
ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ?
ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਜਿਗਰ, ਮੂੰਹ, ਗਲਾ, ਅਨਾੜੀ, ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਕੋਲੋਰੈਕਟਮ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਜੋਖਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਜਿਗਰ ‘ਤੇ ਅਸਰ
ਜਿਗਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ, ਸੋਜਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ ਜਾਂ ਸਿਰੋਸਿਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਰੋਸਿਸ ਖੁਦ ਹੀ ਹੈਪੇਟੋਸੈਲੂਲਰ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਿਗਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਿਰੋਸਿਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ ਵੀਕਐਂਡ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਬਿੰਜ ਡ੍ਰਿੰਕਿੰਗ’ ਜਾਂ ‘ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਡ੍ਰਿੰਕਿੰਗ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਕੀ ਹੈ?
ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਦਿਨ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾ ਪੀਣੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਡ੍ਰਿੰਕ ਪੀਣਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦਾ ਇਹ ਪੈਟਰਨ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯੂਐਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਨ ਅਲਕੋਹਲ ਅਬਿਊਜ਼ ਐਂਡ ਅਲਕੋਹਲਿਜ਼ਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਔਸਤ ਬਾਲਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਪੰਜ ਜਾਂ ਵੱਧ ਡਰਿੰਕ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਜਾਂ ਵੱਧ ਡਰਿੰਕ ਪੀਣਾ। NIAAA ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਅਲਕੋਹਲ ਦਾ ਪੱਧਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸਦੇ ਆਦੀ ਹਨ। ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ, ਕੋਰੋਨਰੀ ਆਰਟਰੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸਟ੍ਰੋਕ, ਕਾਰਡੀਓਮਾਇਓਪੈਥੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅਨਿਯਮਿਤ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਕੈਲੋਰੀ ਜੋੜ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਦਿਲ ਲਈ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਖਪਤ ਦਿਲ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਖਪਤ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਰੈੱਡ ਵਾਈਨ ਦਿਲ ਲਈ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ। ਅਮਰੀਕਨ ਹਾਰਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਖਪਤ ਦੇ ਦਿਲ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀਕਐਂਡ ‘ਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
- ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਪੀਂਦੇ ਹੋ। ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੋਵੇਂ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 5-6 ਡ੍ਰਿੰਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਵਾਲਾ ਡ੍ਰਿੰਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਡਾਕਟਰੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸੇਵਨ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਵੀਕਐਂਡ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾ ਪੀਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜਾਂ ਐਟਰੀਅਲ ਫਾਈਬਰਿਲੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੋਖਮ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਖਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਾਤਰਾ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘੱਟ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਜੋਖਮ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜੋਖਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। “ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਵੀਕਐਂਡ ‘ਤੇ ਹੀ ਪੀਂਦਾ ਹਾਂ” ਕਹਿਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂ ਹੀ ਸਹੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਪੀਣਾ, ਨਾ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ।