ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 1,500 ਤੋਂ 2,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 35% ਤੋਂ 40% ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਪਲਾਨਾਡੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ 15 ਤੋਂ 20 ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਮਈ ਮਹੀਨਾ ਭਾਰੀ ਮੀਹ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਮਾਲਕ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੂਫਾਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 45-48 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਝ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਹਲਕਾ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲਾ ਮੀਹ ਪਿਆ। ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੀਂਹ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ‘ਮੇਘਦੂਤ’ ਐਪ ਕਰੋ ਡਾਊਨਲੋਡ
ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (IMD), ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ICAR ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ‘ਮੇਘਦੂਤ’ ਐਪ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਐਪ ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ, ਸੂਬਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਲੌਗਇਨ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੀਂਹ, ਤਾਪਮਾਨ, ਹਵਾ ਦੀ ਗਤੀ, ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨਮੀ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਦਾਮਿਨੀ ਐਪ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦੇਵੇਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਹਰ ਸਾਲ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਦਰਜਨਾਂ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਾਮਿਨੀ ਐਪ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਪ 500 ਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
- ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੌਰਾਨ ਬਾਹਰ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕਿਸੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਗੋਡੇ ਟੇਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਢੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਉੱਚੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਟਾਵਰਾਂ ਹੇਠ ਨਾ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ।
- ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਛਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
- ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅਤੇ ਐਫਐਮ ਰੇਡੀਓ ਵਰਗੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤੂਫਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਓ।
- ਤੂਫਾਨ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਦੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਅਨਪਲੱਗ ਕਰੋ।
- ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਟੈਲੀਫੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਡਿਵਾਈਸ, ਲੈਪਟਾਪ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਵਰਤਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਬਸ ਉਹ ਕੰਧ ‘ਤੇ ਚਾਰਜਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਾ ਹੋਣ।
- ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਮਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹੋ। ਖਿੜਕੀਆਂ, ਬਾਹਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ, ਬਾਲਕੋਨੀਆਂ, ਵਰਾਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੰਕਰੀਟ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਜਾਂ ਫਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਤ ਦੀਆਂ ਰਾਡਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਕੁੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਸ਼ੈੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਜ਼ੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਨਾ ਛੱਡੋ।
- ਖੜ੍ਹੇ ਦਰੱਖਤ ਜਾਂ ਉੱਚੇ ਦਰੱਖਤ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠ ਪਨਾਹ ਲੈਣਾ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
- ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ, ਝੀਲਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬੀਚਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਰੰਟ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।